Bu Ay : 156
|
|
Anasayfa /
Isparta /
İlçeler /
Gelendost / tarihce
Gelendost ilçesi, ilkçağlardan beri, Pisidya Ülkesi adı verilen
Göller Bölgesinin en eski kültür merkezlerinden biridir. M.Ö.3500
yıllarında "Mirya veya Miryo" adı ile Hitit'lerin bir kolu olan
Anamurla (Anamilli) Miryalılar tarafından kurulmuştur.
M.Ö. 547 yıllarında bu topraklar Pisidyalıları yenen Perslerin
egemenliği altına girmiştir.
Kumandanlı Boğazında 17 Eylül 1176'da yapılan bir kısmı da
Gelendost ovasında geçen Myriokafalon Savaşı'nı Türklerin
kazanması ile Selçuklu topraklarına katılmıştır. Gelendost
daha sonra Hamidoğulları Beyliğinin egemenliği altına
girmiştir.
Gelendost tarih boyunca Ablada, Sabinae, Myrio, Miryona,
Miryo, Myriokafalon, Kalanda, Gelindi, Geledikos, Gelende-Abad,
Gelendoz adlarıyla anılmıştır.
Afşar, 1478-1051 döneminde nahiye, 1522'deki tahrir kaydında
kaza, 1568 tarihli tahrir kaydında kaza, Katip Çelebi'nin
"Cihannüma" sında kaza olarak gösterilmiştir.
16. yüzyılda Afşar nahiyesine bağlı olan Gelendost,
Cumhuriyet döneminde 1930 yılında Afşar'ın yerine nahiye
olmuştur.
Daha sonra 6 Mart 1954 tarih ve 6324 sayılı kanunla da
ilçe olmuştur.
Myriokefalon Zaferi: (Gelendost Zaferi) 1071'de
Malazgirt Zaferi ile Türklere Anadolu Kapıları açılmış,
1176'da kazanılan Miryokefolon Zaferi ile de Anadolu
ebedi Türk yurdu olmuştur.
II. Kılıç Arslan'ın Bizans ordularına karşı kazandığı
bu zaferin yeri Gelendost çevresi olarak belirlenmiş
ve her yıl 17 Eylül tarihinde Gelendost Zaferi olarak
kutlanmaktadır. Yapılan araştırma sonuçları "Gelendost Zaferi
Kutlama Komitesi" tarafından yayınlanarak tarihçilerin dikkatine
sunulmuştur: "Yediyüzbin kişilik bir kuvvetle 1176 yılının 28
Ağustos günü Türk sınırındaki Bolvadin ve Çay'a giren Bizans
ordusu Çay ilçesi yakınındaki Karacaören köyü yerindeki Holmi
Kalesi'nde harp meclisini kurdu.
İngiltere Kralı ll. Henri'nin İzmir'e gönderdiği Haçlı Saray
birlikleri, İzmir, Aydın, Denizli, Honoz yolu ile Dinar (Apamea)
ve Uluborlu'ya saldıran kuvvetler ikinci bir cephe açarken meşhur
Karaaslan Ovası Savaşında bütün İslam gazileri şehit
düştüler.
Meşhur Eber Gölü ve Akşehir Savaşından netice alamayan Bizans
orduları Akbel (Yarıkkaya), Düzbel, Akşehir-Yalvaç yolu, Yellibel
(Gavurlar Uçtu) Beli, Akşehir-Örkenez (Bağkonak) yolu ile
(Yanık Antakya) Yalvaç Ovasına doldular. Hoyran Akçaşarı denilen
köyün önündeki su kaynağının başındaki Homataya kurulan Bizans
karargahı Senirkent (Tolbeyli), Kırbaşlar (Tolata), Kumdanlı
(Tolmara) üstünden Yalvaç'a giden haçlı kuvvetleri ile takviye
olurken, Bizans ordusu içinde gelen Tonguzlu Yalvaç beyli
kuvvetleri, Romanyalı Umamış Türkleri isyan ederek Akçaşardaki
Homalıların kurduğu Homata karargahını bastılar.
Ne yapacağını şaşıran Bizans İmparatoru Manuel, ordusuna Miryo
(Gelendost) Ovasına gir emrini verdi.
Türkler Gelendost Ovasında 17 Eylül 1176 günü kati zafere
ulaşarak Anadolu'nun tapusunu aldı.
Gelendost Belediyesi öncülüğünde bölge hakkında yapılan tarihi
araştırmalarla şu sonuçlar elde edilmiş ve tarihçilerin
dikkatine sunulmuştur.
Selçuklu Sultanı Mesut zamanında 1116 yılında Selçuklu Türkleri
tarafından fethedilen Myrio Kalesine "Gelende" adı verilmiştir.
Anadolu Selçukluları zamanında Dosteli Sancağının merkezi olmuş
ve Osmanlı Sultanı Fatih Sultan Mehmet zamanında "Gelendost" adı
verilmiştir.
17 Eylül 1176'da Gelendost Zaferi ile sonuçlanan savaş, 16
Eylül'de Gelendost Myrio ovasında Selçuklu Sultanı II.
Kılıçarslan ile Bizans İmparatoru Manuel Kommenos arasında
başlamıştır. Bu zaferin anıtı olarak kalan Miryo Aslan'ın
Gelendost İlçesinde 17 Eylül parkında bulunmaktadır.
İlçede bulunan tarihi yerlerle ilgili olarak da şu bilgiler
verilmiştir:
Şehirler Ovası Savaş Alanı: Bağıllı Kasabası hassa
askerlerinin aşlattı Kirilloman savaş alanıdır. Miryo Kalesi
bu beldeye 5-6 kilometre uzaklıktadır. Burası zaferden sonra
Kaplanga adını almıştır.
Tozuğan Şehitliği Alanı: Şehitler tepesinden Miryo
Kalesi'ne kadar uzanan Tozuğan Ovası savaşın şiddetlendiği
yerdir. Buralarda; Çimli gazi, Emirgazi, Sümbüloğlu Bağı içinde
Sümbül Gazi, İshakağa Bağı içinde İslambey, Hasan Hüseyin bağı
içinde Erbaş Gazit, Körkuyu dibinde Kara Gazi, Yakaköy Korusu
içinde Şeyh Ahmet gazi, Yaka Kasabası içinde Emir Sayılı isimli
askerlerin türbe ve mezarları vardır.
Korudağı (Kazıkbağları) Şehitliği: Kahramanlar Ovası
adıyla anılmaktadır. Miryokafalon Savaşında şehit olan Güldede
(Güllü Gazi)ve Gülüm Eremleri mezarları Afşar köyü korusu ve
Yenice Köyünde bulunmaktadır. |
|
|
|
